Τρίτη, 17 Φεβρουαρίου 2009

Ταλέντο αντί Καθήκοντος

Η ελευθερία όχι από καθήκον αλλά από ταλέντο.

Ο Καντ αναγνωρίζει την έννοια του ταλέντου στις τέχνες. Είναι η ικανότητα να παράγει κανείς ένα αντικείμενο (το έργο τέχνης) που ενώ μοιάζει να έχει παραχτεί βάσει κάποιου αυστηρού κανόνα, ωστόσο, αυτός ο υποτιθέμενος κανόνας (αν δεν έχουμε το τάλαντο) δεν μπορεί να μας οδηγήσει στην παραγωγή ανάλογων αντικειμένων. Είναι ουσιαστικά ένας 'μη κανόνας', αφού ενώ ανιχνεύεται στο έργο (και από έναν μη ταλαντούχο - όπως για παραδειγμα είναι οι κριτικοί τέχνης που αν μη τι άλλο δεν είναι καλλιτέχνες) δεν παράγει το έργο (αν εφαρμοστεί ως κανόνας από έναν μη ταλαντούχο).

Το ίδιο δεν συμβαίνει και με την ηθική και τους νόμους; Παρά τους τόσους νόμους, γραφτούς ή άγραφους, παρά τους τόσους θεσμούς, το πιο απλό και σύνηθες πλέον δεν είναι, τηρώντας τους κάποιος χωρίς το ανάλογο ταλέντο, να παραμένει τόσο ανήθικος όσο και παράνομος;

4 σχόλια:

  1. θα μπορούσε κανείς να πει για τον ευατό του, "έχω ταλέντο στην ελευθερία" ή "έχω ταλέντο στην ηθική" που είναι το ίδιο.

    Και θα μπορούσε να το πει αυτός, που δεν χρειάζεται να θυμάται όλους εκείνους τους λογικούς περιορισμούς που θέτει το ίδιο το πνεύμα στον ευατό του, προκειμένου να αυτοπραγματωθεί σε ελεύθερο πνεύμα, αλλά που δρα ηθικά και ελεύθερα, όπως κανείς τραγουδά ή ζωγραφίζει. Που έχει δηλαδή το τάλαντο για ηθική και ελεύθερη ζωή.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Το καθήκον, μόνο ως μη υποτελή δράση μπορεί να το δεχτεί η λογική.

    Είναι σαν να λέγαμε «γράφει έτσι μουσική ο Μότσαρτ, από καθήκον»

    Ωστόσο, αν αυτό το ‘καθήκον’, πάει να το ‘τηρήσει’ ο οποιοσδήποτε, όπως το εννοεί, δεν θα γράψει μουσική σαν τον Μότσαρτ.

    Το καθήκον, επομένως, μόνο ως αυτοματοποιημένη και ενσυνείδητη εντολή που πηγάζει από αγάπη, κλίση και γνώση για ελευθερία, μπορεί να νοηθεί.

    Όχι ως επιταγή που ‘οφείλουμε’, αλλά ως επιλογή που μόνο εμείς συνθέτουμε.
    Λέμε όμως : «προς τον εαυτό μας (προς την ελεύθερη συνείδησή μας) ‘οφείλουμε’ να συντασσόμαστε», ορίζοντας έτσι το καθήκον.
    Αυτό βέβαια, δεν μπορούν να το λένε όσοι συνθέτουν οι ίδιοι, ελεύθερα τη συνείδησή τους, αλλά όσοι, μη μπορώντας να παράξουν αυτή τη σύνθεση, αναγνωρίζουν την αναγκαιότητα της υπακοής στις επιταγές του ελεύθερου καθήκοντος.

    Η βάση όλων, όμως, μας φαίνεται πως είναι το ταλέντο για ελευθερία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Η λύση των λεκτικών ζητημάτων είναι η δράση.

    (ακόμα και ο Θεός είναι ένα λεκτικό ζήτημα)

    Εν Αρχή είναι ο Λόγος.

    Εν συνεχεία, είναι η δράση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. αγαπητέ φίλε ψάχνω την διεύθυνση των ιστολογίων σου για να σε λινκάρω και δεν μπορώ, μπορείς να μου το στείλεις στο tzanakosioa@gmail.com ?

    ΑπάντησηΔιαγραφή